Kolor rudego u kotów jest wynikiem genetyki. Kolor futra kotów, w tym rude futro, jest określany przez ich genetykę i jest wynikiem działania pigmentu zwanego pheomelaniną, który odpowiada za odcienie czerwieni i żółci. Gen odpowiedzialny za rude futro, oznaczony jako O (gen pomarańczowy), znajduje się na chromosomie X. To oznacza, że kolor rudych włosów jest cechą sprzężoną z płcią.
Koty mogą być rude, ponieważ dziedziczą dwa kopie genu O, jedną od każdego z rodziców, jeśli są samicami, lub jedną kopię, jeśli są samcami (ponieważ samce mają jedną kopię chromosomu X i jedną Y). Ciekawym aspektem jest to, że samce mogą być tylko rude lub nie, nie mogą być nosicielami tego genu w ukryciu, podczas gdy samice mogą być rude, mogą nie być rude, ale nadal przekazywać gen swoim potomkom, lub mogą być tortie/calico (mieszanka czerni, białego i rudego), co wskazuje na obecność zarówno genu O, jak i nie-O na różnych chromosomach X.
To, że kot jest rudy, wynika więc z kombinacji genetycznej, którą odziedziczył od swoich rodziców, a specyficzny odcień rudego może być różny i zależy od innych genetycznych czynników wpływających na ekspresję i dystrybucję pigmentu w futrze.
Dlaczego koty są rudo buro białe?
Koty mogą mieć rude, buro (brązowe) i białe futro z powodu złożonej interakcji genów odpowiedzialnych za kolor futra. Te różnorodne wzory i kolory są wynikiem kilku kluczowych czynników genetycznych:
- Geny determinujące kolor podstawowy: Podstawowe kolory futra kotów, takie jak czarny i czerwony (rudy), są określane przez geny znajdujące się na chromosomach autosomalnych. Gen O (gen pomarańczowy) na chromosomie X powoduje, że pigment czarny (eumelanina) jest zastępowany przez rudy (pheomelanina), co może skutkować odcieniami od jasnego złota do głębokiego rudawego.
- Agouti i non-agouti: Gen agouti wpływa na rozkład pigmentu w pojedynczym włosie, co powoduje, że włosy mają pasma koloru. Koty z aktywnym genem agouti będą miały futro z wyraźnymi pasmami (np. typowe dla kotów tabby), podczas gdy koty z formą nieaktywną (non-agouti) będą miały jednolity kolor futra. Wzory tabby mogą również wpływać na postrzeganie kolorów, czyniąc je bardziej złożonymi.
- Biały kolor futra: Biały kolor futra jest rezultatem genów, które wpływają na ekspresję pigmentu. Gen dominujący biały (W) może całkowicie zastąpić wszelkie inne kolory futra, powodując, że kot będzie całkowicie biały. Istnieją również inne geny, które mogą powodować białe plamy przez hamowanie pigmentacji w określonych obszarach, co prowadzi do charakterystycznych wzorów, takich jak białe „skarpetki” czy „krawaty”.
- Wzory i plamy: Różnorodność wzorów w futrze kotów, w tym plamy i pasy, jest kontrolowana przez różne geny. Te geny decydują, gdzie i jak pigmenty są rozmieszczone, tworząc unikalne wzory, które widzimy u kotów tortie, calico i tabby.
W przypadku kotów rudo-buro-białych, kombinacja genów odpowiedzialnych za kolor rudy (pheomelanina), brązowy (zmodyfikowana eumelanina przez gen brunatny) oraz obecność genów determinujących białe plamy lub całkowicie białe futro prowadzi do ich wyjątkowego i zróżnicowanego wyglądu. To właśnie złożoność genetyczna sprawia, że koty mają taką różnorodność wzorów i kolorów futra.
